صفحه اصلی / اصول آزمایشگاه / دستورالعمل جمع‌آوری نمونه خون وريدی

دستورالعمل جمع‌آوری نمونه خون وريدی

اصول کلی که در خونگیری باید رعایت شود شامل:

1-  بدليل رعايت اصول ايمني بهتر است از سرنگ و سرسوزن استفاده نشود و لوله‌هاي خلاء جايگزين آن گردد .

2- نمونه‌گير بايد از دستكش استفاده نمايد.

3- قبل از نمونه‌گيري مشخصات برگه درخواست آزمايش را با مشخصات مراجعه کننده (براساس اسناد معتبر )مطابقت دهد .

4- هنگام نمونه گيری ، مراجعه کننده می بايست بر روي صندلي نمونه‌گيری نشسته و دست خود را جهت برجسته شدن وريدها مشت‌كرده و روي دسته صندلي نمونه‌برداري قرار داده ، به گونه‌اي كه بازو تا مچ دست در يك خط مستقيم قرار گيرند . باز و بسته نمودن مشت بدليل ايجاد تغييردر خون توصيه نمی گردد.

*در هنگام نمونه‌گيري مراجعه کننده نبايد غذا ، مايعات يا آدامس در دهان خود داشته باشد .

5- بازوبند بايد 10-7.5 سانتي‌متر بالاي ناحيه نمونه‌گيري بسته شود و بيش از يك دقيقه نيز بر روي بازوي فرد ، بسته نماند ، در غير اين صورت توقف موضعي خون باعث تغليظ خون و افزايش كاذب تمام تركيبات پيوند شده با پروتئين ، هماتوكريت وساير اجزاي داخل سلولي می گردد. در صورتي كه مراجعه کننده مشكل پوستي داشته باشد بازوبند بايد بر روي لباس بيمار يا گاز بسته شود طوري كه پوست او مورد فشار قرار نگيرد. در مواردي كه وريدهاي سطحي كاملاً مشخص نباشند مي‌توان با ماساژ دادن از مچ تا آرنج و يا به كمك وسيله گرم كننده موضعی باعث اتساع وريدها گرديد.

6- وريد median cubital بدليل سطحي بودن، بهتر ثابت شدن ، كمتر دردناك بودن نسبت به ورود سوزن و احتمال كمتر آسيب رسيدن به عصب ( در صورت قرارگيري نادرست سوزن در رگ ) برای خونگيری ارجحيت دارد .

*موارد زير بايد در انتخاب وريد مناسب در نظر گرفته شود :

_ نواحي سوخته التيام يافته نبايد انتخاب شوند .

_ هماتوم : از ناحيه هماتوم ( بدليل ايجاد خطا در نتايج آزمايش ) نبايد نمونه‌گيري صورت گيرد .

در صورتي كه وريد مناسب ديگري قابل دسترسي نباشد بايد نمونه‌گيري از ناحيه‌اي دورتر از محل هماتوم صورت گيرد .

7- ناحيه نمونه‌گيری به كمك گاز آغشته به ايزوپروپيل الكل يا اتيل الكل %70 بصورت حركت دوراني از داخل به خارج تميز ‌شود و پس از خشك شدن موضع درهوا (به منظور جلوگيري از هموليز) نمونه‌گيري صورت ‌گيرد .

*در صورت نياز به تماس مجدد پوست جهت لمس وريد مناسب ، موضع مجددا بايد ضدعفوني گردد .

8- سر سوزن می بايست با زاويه 30 درجه يا كمتر در حالي كه قسمت مورب نوك آن به سمت بالا است ، وارد وريد شود . به محض ورود خون بداخل سرنگ يا لوله خلاء بايد بازوبند بازگردد.

در صورت استفاده از لوله خلاء بايد تمهيدات زير صورت گيرد :

_ حتي‌الامكان سوزن در رگ ثابت نگه داشته شده و لوله با فشار به سوزن مرتبط شود.

_ لوله‌ها بايد تا خاتمه مكش پر از خون شوند .

*در صورت عدم ورود خون به داخل سرنگ يا لوله خلاء ، ابتدا سوزن راكمي جابجا نموده تا بدرستي درون وريد قرار گيرد. (جابجايي بيش از حد سوزن به دليل ايجاد درد برای نمونه دهنده توصيه نمي‌گردد ) ، اگر خونگيری کماکان موفقيت آميز نبود ، نمونه‌گيري مجدد در محل زير نمونه‌گيري اوليه يا استفاده از بازوي ديگر بيمار پيشنهاد مي‌گردد . در صورت عدم موفقيت بيش از دو بار بهتر است فرد ديگري خون‌گيري را انجام دهد و در صورت نياز پزشك را مطلع نمايد .

9- پس از جاري شدن روان خون به داخل سرنگ يا لوله‌هاي خلاء ، مراجعه کننده می بايست مشت خود را باز نمايد . پس از پايان نمونه‌گيري، سرسوزن به آرامي از رگ خارج گرديده و گاز تميز با فشار كم بر روي موضع قرار داده می شود .

10- با استفاده از ظروف يا محفظه های مخصوص دفع ايمن سرسوزن ، سرسوزنهاي آلوده از سرنگ جدا شده و نمونه خون به آرامي در ظروف مربوطه تخليه شود .(يادآوری می گردد ، سرپوش سوزن به هيچ عنوان روی سوزن گذاشته نشود .)

11- نمونه می بايست بلافاصله با حداقل 5 تا10 بار سروته نمودن ظرف حاوی نمونه با ماده ضدانعقاد مخلوط شود ( با دست يا روتاتور ) ولی شدت مخلوط کردن نبايد به حدی باشد که موجب ليز نمونه گردد .

12- پس از خاتمه نمونه‌گيري،می بايست موضع از نظر بندآمدن خون‌ريزي و يا بوجود آمدن هماتوم كنترل گردد . درصورتي كه خون‌ريزي بيش از 5 دقيقه ادامه يابد بايد برای بندآمدن خون ، به محل نمونه‌گيري فشار آورده و سپس موضع بانداژ شود .

  • بلافاصله پس از اتمام نمونه‌گيري بايد برچسبی حاوي اطلاعاتی نظير نام ، نام خانوادگي بيمار و شماره شناسايي برروی ظرف حاوي نمونه خون الصاق گردد.

 

برای جلوگيري از هماتوم می بايست :

– تنها ديواره بالائي وريد سوراخ شود . در صورت عبور سرسوزن از جدار زيرين رگ ، خون به بافت اطراف نفوذ كرده و سبب هماتوم در ناحيه مي‌شود .

_ قبل از خارج ساختن سوزن حتماً بازوبند باز شود .

_ از وريدهاي سطحي اصلي استفاده شود .

_ پس از نمونه‌گيري به محل خونگيری اندکی فشار وارد آيد .

برای جلوگيري از هموليـز می بايست :

_ موضع نمونه‌گيري پس از ضدعفوني‌كردن ، در مجاورت هواي محيط کاملا خشك شود.

_ از سوزن با اندازه كوچك استفاده نشود.

_ از محل هماتوم نمونه‌گيري نشود.

_ سرسوزن كاملاً به سرنگ متصل باشد تا هيچ‌گونه حباب هوا هنگام نمونه‌گيري تشكيل نشود.

_ پيستون سرنگ به آرامي عقب كشيده شود .

_ مخلوط نمودن نمونه به آرامی صورت گيرد.

احمد حبیبی-کارشناسی ارشد بیوشیمی بالینی

مطالب بیشتر

takeslidepic2-200x165

روش گرفتن عکس با تلفن همراه از اسلاید میکروسکوپ

با استفاده از این روش شما به آسانی می توانید عکس ها و فیلم های ...

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *